การออกแบบอัตลักษณ์องค์กรสำหรับสำนักเทคโนโลยีดิจิทัล มหาวิทยาลัยขอนแก่น
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยเชิงสร้างสรรค์นี้มุ่งออกแบบและพัฒนาอัตลักษณ์องค์กรสำหรับสำนักเทคโนโลยีดิจิทัล มหาวิทยาลัยขอนแก่น ซึ่งเป็นหน่วยงานหลักในการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ดิจิทัลของสถาบันในด้านการเรียนการสอน วิจัย บริการวิชาการ และการพัฒนา Smart Campus งานวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างภาพลักษณ์ที่สะท้อนความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี ควบคู่กับการรักษารากฐานวัฒนธรรมอีสานให้ปรากฏอย่างชัดเจนในสื่อสารภาพลักษณ์ของหน่วยงาน และให้เกิดการรับรู้ชัดเจนทั้งภายในและภายนอกมหาวิทยาลัย ภายใต้แนวคิดการตีความหมายใหม่ตราสัญลักษณ์สามช่องของมหาวิทยาลัย ซึ่งเดิมสื่อถึง “วิทยา จริยา ปัญญา” ให้สอดคล้องกับบริบทเทคโนโลยีดิจิทัลสมัยใหม่
การตีความหมายใหม่นี้กำหนดให้สามองค์ประกอบมีความหมายเฉพาะในโลกดิจิทัล ได้แก่ (1) วิทยาแห่งโลกเทคโนโลยี (Philosophy in Information Technology) ใช้โทนสีฟ้า–น้ำเงิน สื่อถึงความมั่นคง ความน่าเชื่อถือ และความปลอดภัย (2) จริยาแห่งดิจิทัลเทคโนโลยี (Ethical Digital Behavior) ใช้โทนสีทอง–ส้ม สื่อถึงจริยาที่บริสุทธิ์ ความอบอุ่น และการมองโลกในแง่บวก และ (3) ปัญญาแห่งโลกดิจิทัล (Digital Intelligence and Wisdom) ใช้โทนสีชมพู–ม่วง สื่อถึงสติปัญญา ความสง่างาม และการประยุกต์ใช้อย่างชาญฉลาด เส้นโค้งและจุดวงกลมถูกนำมาใช้เป็นองค์ประกอบเสริม เพื่อสื่อถึงการเชื่อมต่อและนวัตกรรม พร้อมคงความอ่อนช้อยตามเอกลักษณ์ท้องถิ่น
วิธีดำเนินการวิจัยใช้ระเบียบวิธีแบบผสมผสาน (Mixed Methods Research) ภายใต้กรอบวิจัยโดยการออกแบบ (Research Through Design) แบ่งเป็น 5 ขั้นตอนหลัก ได้แก่ (1) การวิเคราะห์เอกสารประวัติ อัตลักษณ์ และยุทธศาสตร์ขององค์กร พร้อมสำรวจกรณีศึกษาอัตลักษณ์องค์กรของหน่วยงานเทคโนโลยีและสถาบันอุดมศึกษาที่มีลักษณะใกล้เคียง (2) การพัฒนาแนวคิดการออกแบบ 3 แนวทาง ได้แก่ รูปแบบตัวอักษร (Typography) รูปแบบอักษรย่อ (Monogram) และรูปแบบผสม-สมัยใหม่ (Mixed-Modern) (3) การสร้างต้นแบบและประเมินเบื้องต้น (4) การปรับปรุงผลงานและพัฒนาระบบอัตลักษณ์ขั้นสุดท้าย และ (5) การประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญ 10 คนจากสาขาการออกแบบกราฟิก อัตลักษณ์องค์กร และการสื่อสารองค์กร โดยใช้แบบประเมินมาตราส่วน 5 ระดับ
ผลการศึกษาและการประเมินชี้ว่า แนวทาง “ผสม-สมัยใหม่” เป็นแนวทางที่เหมาะสมที่สุด เนื่องจากสามารถสร้างสมดุลระหว่างความทันสมัยและการอ้างอิงถึงรากวัฒนธรรมได้อย่างเด่นชัด การประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญให้คะแนนเฉลี่ยรวม 4.73 จาก 5 (S.D. = 0.43) ในระดับ “มากที่สุด” โดยด้านที่ได้คะแนนสูงสุดคือ ความทันสมัย ความสอดคล้องกับพันธกิจ และความสามารถในการประยุกต์ใช้ในสื่อต่าง ๆ ส่วนด้านความสมดุลระหว่างความร่วมสมัยกับรากวัฒนธรรมได้คะแนน 4.30 (ระดับ “มาก”) สะท้อนความท้าทายของการออกแบบข้ามวัฒนธรรม ผลงานขั้นสุดท้ายมีความยืดหยุ่นสูง สามารถประยุกต์ใช้ได้ทั้งในสื่อสิ่งพิมพ์ สื่อดิจิทัล ป้ายโฆษณา และของที่ระลึก
องค์ความรู้ใหม่ที่เกิดจากการวิจัยประกอบด้วย (1) กรอบแนวคิดการออกแบบอัตลักษณ์องค์กรที่ผสานวัฒนธรรมท้องถิ่นกับสุนทรียศาสตร์ดิจิทัลร่วมสมัย (2) วิธีการตีความและประยุกต์ใช้สัญลักษณ์สถาบันในบริบทดิจิทัล โดยคงคุณค่าดั้งเดิม และ (3) กระบวนการออกแบบและประเมินผลแบบบูรณาการที่สามารถประยุกต์ใช้กับหน่วยงานด้านเทคโนโลยีในสถาบันอุดมศึกษา ข้อเสนอแนะคือควรพัฒนาระบบคู่มืออัตลักษณ์องค์กร (Corporate Identity System) เพื่อกำหนดมาตรฐานการใช้งานที่ถูกต้องและเป็นเอกภาพ ช่วยให้การสื่อสารองค์กรมีประสิทธิภาพและยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
Copyright Transfer Statement
The copyright of this article is transferred to Journal of The Faculty of Architecture King Mongkut's Institute of Technology Ladkrabang with effect if and when the article is accepted for publication. The copyright transfer covers the exclusive right to reproduce and distribute the article, including reprints, translations, photographic reproductions, electronic form (offline, online) or any other reproductions of similar nature.
The author warrants that this contribution is original and that he/she has full power to make this grant. The author signs for and accepts responsibility for releasing this material on behalf of any and all co-authors.
เอกสารอ้างอิง
Alessandri, S. W., Yang, S. U., & Kinsey, D. F. (2006). An integrative approach to university visual identity and reputation. Corporate Reputation Review, 9(4), 258–270. https://doi.org/10.1057/palgrave.crr.1550033
Almnshdawy, H. A., & Mohammed, K. H. (2024). Digital transformation in design and the impact of modern tools and technologies. Global Prosperity, 4(1), 3-14. https://gprosperity.org/index.php/journal/article/view/126
Budelmann, K., Kim, Y., & Wozniak, C. (2010). Brand identity essentials: 100 principles for designing logos and building brands. Rockport Publishers.
Chandler, D. (2017). Semiotics: The basics (3rd ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315311050
Christou, E., Owen, V., & Ceyhan, P. (2023). The little book of creative evaluation. Imagination Lancaster, Lancaster University. https://imagination.lancaster.ac.uk/wp-content/uploads/2023/10/Little-Book-of-CE-Digital-PDF-2023.pdf
Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2017). Designing and conducting mixed methods research (3rd ed.). SAGE Publications.
Cuomo, M. T., & Foroudi, P. (Eds.). (2023). Digital transformation and corporate branding: Opportunities and pitfalls for identity and reputation management. Taylor & Francis. https://doi.org/10.4324/9781003263784
Feigenbaum, E. A., & Nelson, M. R. (Eds.). (2024). Korea's path to digital leadership: How Seoul can lead on standards and standardization. Carnegie Endowment for International Peace. https://carnegieendowment.org/research/2024/02/koreas-path-to-digital-leadership-how-seoul-can-lead-on-standards-and-standardization?lang=en
Foroudi, P., Melewar, T. C., & Gupta, S. (2017). Corporate logo: History, definition, and components. International Studies of Management and Organization, 47(2), 176–196. https://doi.org/10.1080/00208825.2017.1256166
Foroudi, P., Nazarian, A., Ziyadin, S., Kitchen, P. J., Hafeez, K., Priporas, C., & Pantano, E. (2020). Co-creating brand identity by engaging internal stakeholders in the design of brand logo and website. Journal of Business Research, 114, 42–59. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2020.03.035
Halskov, K., & Christensen, B. T. (2018). Designing across cultures. CoDesign, 14(2), 75–78. https://doi.org/10.1080/15710882.2018.1459101
Johansen, T. S., & Gregersen, M. K. (2024). The authenticity of organizational-level visual identity in the context of strategic communication. International Journal of Strategic Communication, 18(5), 404–423. https://doi.org/10.1080/1553118X.2024.2352114
Kavaratzis, M., & Hatch, M. J. (2013). The dynamics of place brands: An identity-based approach to place branding theory. Marketing Theory, 13(1), 69–86. https://doi.org/10.1177/1470593112467268
Khon Kaen University. (n.d.). Emblem. University symbol and motto. https://kku.ac.th/th/about/emblem/
Lamuang, A., Lertnimanoradee, M., & Chantaree, T. (2024). Corporate identity design for the KKU Smart Farm project, Khon Kaen University. Built Environment Inquiry, 23(3), 58-71. https://doi.org/10.14456/bei.2024.21 (in Thai)
Lewandowska, K., Ochsner, M., & Kulczycki, E. (2023). Research quality criteria in the Creative Arts. Studies in Higher Education, 49(4), 639–653. https://doi.org/10.1080/03075079.2023.2248174
Lucarelli, A., & Hallin, A. (2014). Brand transformation: a performative approach to brand regeneration. Journal of Marketing Management, 31(1–2), 84–106. https://doi.org/10.1080/0267257X.2014.982688
Melewar, T. C., & Jenkins, E. (2002). Defining the corporate identity construct. Corporate Reputation Review, 5(1), 76–90. https://doi.org/10.1057/palgrave.crr.1540166
Nadin, M. (2007). Semiotic Machine. Public Journal of Semiotics, 1(1), 57–75. https://doi.org/10.37693/pjos.2007.1.8815
Office of Digital Technology, Khon Kaen University. (2025). About us. https://digital.kku.ac.th/content/ee02f153-89e6-4b0f-b027-343c5083ab24?c=about
Peleggi, M. (2013). From Buddhist icons to national antiquities: Cultural nationalism and colonial knowledge in the making of Thailand’s history of art. Modern Asian Studies, 47(5), 1520–1548. https://doi.org/10.1017/S0026749X12000224
Pongnattakorn, S., & Jaturongkakul, K. (2022). Corporate identity design for the Computer Center, Nakhon Ratchasima Rajabhat University. Proceedings of the 23rd National Graduate Research Conference, Khon Kaen University, 644-657. https://app.gs.kku.ac.th/gs/th/publicationfile/item/23rd-grc-2022/HMP2/HMP2.pdf (in Thai)
Reynolds, A. (2023, October 14). Semiotics in art and design: The power of symbols and signs. Ren Creative Works. https://adrianreynolds.ie/semiotics-in-art-and-design
Sengna, K. (2024). Isan Palettes: BACC pop⋅up special project. Bangkok Art and Culture Centre. https://www.bacc.or.th/en/events/78113
Tandet, J. (2024, April 8). Understanding digital transformation in higher education. Modern Campus. https://moderncampus.com/blog/digital-transformation-in-higher-education.html
Thuaisom, J. (2011). Traces of Isan culture. Journal of Fine and Applied Arts, Khon Kaen University, 3(2), 38-55. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/fakku/article/view/27205/23116 (in Thai)
Van den Bosch, A. L. M., De Jong, M. D. T., & Elving, W. J. L. (2005). How corporate visual identity supports reputation. Corporate Communications: An International Journal, 10(2), 108–116. https://doi.org/10.1108/13563280510596925
Van Riel, C. B. M., & Van den Ban, A. (2001). The added value of corporate logos ‐ An empirical study. European Journal of Marketing, 35(3-4), 428–440. https://doi.org/10.1108/03090560110382093
Wessel, L., Baiyere, A., Ologeanu-Taddei, R., Cha, J., & Blegind Jensen, T. (2021). Unpacking the Difference Between Digital Transformation and IT-Enabled Organizational Transformation. Journal of the Association for Information Systems, 22(1), 102-129. https://doi.org/10.17705/1jais.00655
Wheeler, A. (2018). Designing brand identity: An essential guide for the whole branding team (5th ed.). Wiley.
